Handleiding voor het opzetten van archiefdozen

De dozen worden doorgaans plat verzonden, tenzij anders overeengekomen met de opdrachtgever of tenzij er andere noodzaak is vanwege de productie of verzending, bijvoorbeeld bij zeer grote dozen die uit talrijke onderdelen bestaan, die volledig zijn gelijmd en daarom rechtop moeten worden geleverd.

Het opzetten van deze dozen is, afhankelijk van de constructie en het formaat, eenvoudiger of ingewikkelder en vereist soms enige oefening en gevoel voor het materiaal.

Duurzame steekconstructies

In de wereld van professionele conservering is er een duidelijke standaard: een goede archiefdoos bevat zo min mogelijk 'vreemde' materialen. Daarom kiezen wij bewust voor pure steekconstructies.

Waarom geen lijm of metaal? Volgens de laatste inzichten in de archiefsector zijn metalen onderdelen (zoals nietjes) en lijm risicofactoren. Metaal kan gaan roesten en lijm kan op lange termijn chemisch reageren met de inhoud. Door te kiezen voor een ontwerp zonder deze toevoegingen, garanderen we een optimale veiligheid voor uw collectie.

Vakmanschap in de constructie Slechts in uitzonderlijke gevallen – bijvoorbeeld bij extreem grote dozen die niet uit één plaat gesneden kunnen worden – maken we gebruik van lijm. In alle andere gevallen gebruiken we slimme vouw- en steektechnieken.

Omdat deze constructies technisch ingewikkelder zijn dan een simpele gelijmde doos, vraagt het in elkaar zetten soms wat extra aandacht en handigheid. Het resultaat is echter een veiliger en duurzamer product dat voldoet aan de hoogste eisen van musea en archieven.

Voor het beste resultaat bij het in elkaar zetten van onze dozen adviseren wij het gebruik van een vouwbeen. Hiermee maakt u scherpe, nette vouwen, wat niet alleen zorgt voor een stevige constructie, maar de doos ook een professionele en strakke uitstraling geeft

1.  Leg de ongevouwen doos met de gekleurde zijde (lichtgrijs of blauwgrijs) naar beneden op een vlakke werkplek. Zorg ervoor dat deze ondergrond goed schoon is. Zo voorkomt u dat de buitenkant van de doos vuil wordt of beschadigd raakt door kleine deeltjes op tafel.

Voorvouwen

Vouw het golfkarton bij alle rillijnen (de voorgedrukte vouwlijnen) voorzichtig, maar bijna helemaal dubbel (tot bijna 180°) naar binnen.

Hiermee 'breekt' u de natuurlijke spanning in het karton. Doet u dit niet, dan zal de doos telkens terug willen springen naar zijn platte vorm. Door goed voor te vouwen, krijgt de doos zijn strakke, rechthoekige vorm. Vooral bij dozen met lange zijwanden is dit belangrijk; als de spanning niet goed uit het karton is gehaald, gaan de wanden bol staan.

Het omvouwen van de wanden wordt lastiger naarmate ze langer en vooral smaller zijn. Bij dit soort dozen loopt u het risico dat de zijwand verticaal 'knikt' tijdens het vouwen. Ga daarom extra voorzichtig te werk en vouw de wand in kleine stapjes omhoog. Zo voorkomt u dat de spanning in het karton te hoog wordt en het materiaal ongewenst doorbuigt of knikt.

Let op bij dubbele vouwlijnen

Bij dozen met dubbele vouwlijnen (rillingen) is extra nauwkeurigheid nodig. Het is belangrijk dat beide lijnen gelijkmatig worden omgevouwen om de juiste dikte en vorm te krijgen.

De invloed van de 'golf' in het karton Hoe gemakkelijk dit gaat, hangt af van de richting van de golf in het karton:

  • Dwars op de golf: De dubbele vouwlijnen laten zich meestal soepel en gelijkmatig ombuigen.

  • Parallel aan de golf: Dit is lastiger. Het karton heeft dan de neiging om slechts op één van de twee lijnen te buigen, of het knikt ongewenst precies tussen de twee lijnen in.

Wat te doen bij weerstand? Merkt u dat het karton niet netjes op de lijnen buigt? Forceer het dan niet! Gebruik uw vouwbeen om de lijnen nogmaals diep aan te drukken (na te rillen). Richt u hierbij vooral op de lijn die het minst goed meebuigt. Zo 'dwingt' u het karton om op de juiste plek te vouwen zonder dat het materiaal beschadigt.

Het belang van de 90 graden-vouw

De constructie van deze doos werkt alleen goed als het karton bij beide vouwlijnen exact in een hoek van 90 graden wordt omgebogen.

U vindt deze dubbele vouwlijnen op de plekken waar de zijwanden volledig over de hele hoogte naar binnen worden geklapt. Dit is een cruciale stap: alleen als deze hoeken scherp en haaks zijn, vallen de lippen aan de onderkant precies in de gleuven van de bodem. Dit kliksysteem zorgt ervoor dat de doos stevig in elkaar blijft zitten zonder dat er lijm of nietjes nodig zijn.

Waarom nauwkeurig vouwen bepaalt of de doos past

Het slagen van de hele constructie hangt af van het gelijkmatig ombuigen van de dubbele vouwlijnen. Als deze lijnen niet precies goed gevouwen zijn, ontstaan er direct problemen:

  • Te strak: Er komt te veel spanning op de bodem te staan. Hierdoor kunnen de insteeklipjes verbuigen of kan de zijwand zelfs helemaal dubbelknikken.

  • Te los: De lipjes vallen niet diep genoeg in de bodem, waardoor ze niet vastklikken en de doos weer uit elkaar valt.

Kortom: het moment waarop u de dubbele vouwlijnen omklapt, is bepalend. Alleen als dit nauwkeurig gebeurt, passen alle onderdelen perfect in elkaar en krijgt u een stevige, gebruiksklare box.

De doos definitief in elkaar zetten

Nu is het tijd om de doos daadwerkelijk op te zetten. Bij de meeste modellen wijst de volgorde zich vanzelf: u ziet snel hoe de verschillende onderdelen in elkaar passen en hoe de flappen en dubbele zijwanden over elkaar heen vallen voor maximale stevigheid.

Hulp bij specifieke modellen Heeft u een doos met een bijzondere constructie? Geen zorgen. Voor elk type is er een specifieke vouwbeschrijving en een duidelijke montagehandleiding beschikbaar die u stap voor stap begeleidt.

Gebruik uw vouwbeen Ook bij deze laatste stap is het vouwbeen onmisbaar. Gebruik het bijvoorbeeld om de insteeklipjes soepel en precies in de gleuven te duwen zonder het karton te forceren. Zo staat uw doos binnen een handomdraai stevig en recht opgesteld.

De puntjes op de i: Afwerking en correctie

Staat de doos in elkaar? Dan kunt u – indien nodig – nog een paar kleine verbeteringen uitvoeren voor een perfect resultaat:

  • Vouwlijnen corrigeren: Zijn de dubbele vouwlijnen aan de zijwanden niet helemaal recht? Na het opzetten kunt u deze met het vouwbeen nog voorzichtig wat bijsturen. Zo haalt u de spanning uit het karton en zitten de steekverbindingen steviger vast.

  • Spanning verminderen: Merkt u dat onderdelen nog terugveren (bijvoorbeeld de rug van een klepdoos)? Oefen dan met het vouwbeen wat tegendruk uit op de vouw om het karton te versoepelen.

  • Scherpe randen verzachten: Soms voelen de gesneden randen van het golfkarton wat scherp aan. U kunt deze randen eenvoudig 'breken' door er voorzichtig met het vouwbeen langs te gaan. Zo liggen ze prettiger in de hand.