Archiefwet 2026: wat verandert er voor gemeenten?
De Archiefwet 1995 wordt in 2026 vervangen door de Archiefwet 2026 — een ingrijpende modernisering die direct gevolgen heeft voor hoe gemeenten hun archief moeten beheren en bewaren. Voor archivarissen en informatiebeheerders bij gemeenten betekent dit concrete veranderingen die om actie vragen. Wij zetten de belangrijkste punten op een rij, en laten zien waar wij u praktisch bij kunnen helpen.
1. Overbrengingstermijn wordt gehalveerd: van 20 naar 10 jaar
Een van de belangrijkste wijzigingen: blijvend te bewaren informatie moet voortaan al na 10 jaar worden overgebracht naar een archiefinstelling, in plaats van de huidige 20 jaar. Voor gemeenten betekent dit dat archieven die voorheen nog jaren "onderweg" konden liggen, nu op kortere termijn ordelijk, geïnventariseerd én in de juiste, duurzame verpakking moeten zijn.
Wat betekent dit praktisch? Archieven die nu nog los of in ongeschikte dozen liggen, moeten sneller worden omgezet naar zuurvrije, ISO-gecertificeerde opslag. Hoe eerder u hiermee start, hoe minder tijdsdruk u ervaart wanneer de overbrengingstermijn nadert.
2. Verplichte, gekwalificeerde archivaris
Gemeenten worden verplicht een gekwalificeerde archivaris aan te wijzen. Voor veel kleinere gemeenten en gemeenschappelijke regelingen is dit een uitdaging, omdat archivarissen schaars zijn op de arbeidsmarkt. In de praktijk zien we al gemeenten die tijdelijk zonder eigen archivaris zitten en met noodoplossingen werken.
Wat betekent dit praktisch? Juist in een periode van onderbezetting is het belangrijk dat archiefbeheer zo eenvoudig mogelijk is ingericht — met heldere, standaard materialen en zonder ingewikkelde bestelprocessen, zodat ook een tijdelijke of invallende verantwoordelijke snel de juiste keuzes kan maken.
3. Van papieren naar digitaal — maar fysiek blijft relevant
De nieuwe wet is sterk gericht op digitale duurzaamheid en metadata-eisen. Toch verdwijnt het fysieke archief niet: bestaande papieren archieven, bouwdossiers, notulen en historische stukken moeten nog steeds fysiek beheerd, verpakt en overgebracht worden — vaak juist met nieuwe urgentie door de kortere termijnen.
4. Afstemming met de AVG
De Archiefwet en de AVG stellen beide eisen aan het bewaren van persoonsgegevens, en deze wetten moeten zorgvuldig op elkaar worden afgestemd. Dit vraagt om een selectielijst en bewaarstrategie die zowel aan de Archiefwet als aan privacywetgeving voldoet.
Hoe Archiefloket.nl gemeenten ondersteunt
Wij leveren zuurvrije, ISO-gecertificeerde archiefdozen, mappen en papier die voldoen aan de normen die de Archiefwet 2026 vereist voor langdurige en veilige opslag. Of u nu een volledig archief moet voorbereiden op overbrenging, of stap voor stap uw informatiehuishouding op orde wilt brengen: wij denken met u mee over de juiste materialen, zonder ingewikkeld traject.
Bekijk onze archiefdozen | Neem contact op voor advies